• April 16, 2026

“भूमिगत महिला” चर्चामा भण्डारीद्वारा महिला संघर्षको स्मरण

सुप्रिया राई, बैशाख ०३, काठमाण्डौ । पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले ऐतिहासिक आन्दोलनमा महिलाको भूमिकालाई उच्च मूल्याङ्कन गर्दै नयाँ पुस्तालाई त्यसबाट सिक्न आग्रह गर्नुभएको छ । आज यहाँ आयोजित वर्गीय मुक्ति, लैङ्गिक समानता र सामाजिक न्यायका विषय समेटिएको “भूमिगत महिला” पुस्तकको चर्चा कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले त्यस्तो बताउनुभएको हो ।

कार्यक्रममा बोल्दै पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीले पुस्तकमा पार्टी प्रतिबन्धित अवस्थादेखि विभिन्न पात्रहरूले निर्वाह गरेको भूमिकालाई विशेषगरी महिला केन्द्रित रूपमा प्रस्तुत गरिएको चर्चा गर्नुभयो । उहाँले नयाँ पुस्ताले पुस्तक अध्ययनपछि कस्तो अनुभव गर्छ भन्नेबारे आफूहरू उत्सुक रहेको उल्लेख गर्नुभयो ।

पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीले इतिहासले भविष्यलाई मार्गदर्शन गर्ने उल्लेख गर्दै वर्तमान पनि भोलिको इतिहास हुने भएकाले समयअनुकूल भूमिका निर्वाह गर्ने पात्रहरू सधैँ स्मरणीय रहने बताउनुभयो । उहाँले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै आन्दोलनका क्रममा महिलाप्रतिको दृष्टिकोणमा केही असमानता रहेको प्रसङ्ग पनि उठाउनुभयो ।

कार्यक्रममा नेकपा एमाले पार्टीका केन्द्रिय सदस्य तथा भूमिगत महिला पुस्तकका संयोजक डा. विन्दा पाण्डेले पुस्तकको पृष्ठभूमिबारे जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार तात्कालीन समयमा ४९ जना महिलाहरूले पार्टीको औपचारिक निर्णयअनुसार भूमिगत भएर काम गर्नुभएको थियो । जसमध्ये पुस्तकमा २८ जनाको जीवन भोगाइ समेटिएको छ ।

एमालेका पूर्वउपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्य, एमाले नेतृ शान्ता मानवी, अखिलका सचिव तथा प्रवक्ता समिमबाबु खान, अखिलका पूर्वअध्यक्षद्वय आरती लामा र समिक बडाल, अखिलका पूर्वअध्यक्ष एवम् पूर्व सांसद नविना लामा र एमाले नेतृ उषाकिरण तिम्सिनाले पुस्तक पढेपछि त्यसमा समेटिएका महिला योगदान र संघर्षको चर्चा गर्नुभयो ।

उहाँहरुले निरंकुश पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य गर्दै देशमा जनताको बोल्ने, लेख्ने, सभा संगठन गर्ने लगायत राजनीतिक हकका साथै वर्गीय मुक्ति, लैङ्गिक समानता र सामाजिक न्याय स्थापना गर्न महिलाहरुले खेलेको भूमिकाकोबारेमा प्रकाश पार्नुभयो ।

देशमा लोकतान्त्रिक प्रणाली ल्याउन अनेक दु:ख, कष्ट र निरङ्कुशताको सामना गरि भूमिगत जीवन बिताउने महिला योद्धाहरूको क्रान्तिकारी जीवनी समेटिएको “भूमिगत महिला” पुस्तक मोतीदेवी स्मृति केन्द्र काठमाडौँले प्रकाशन गरेको हो ।