• July 14, 2026

अमेरिकाद्वारा इरानमाथि भीषण हमला जारी, होर्मुजमा २० प्रतिशत टोल लगाउने ट्रम्पको घोषणा

 एजेन्सी । अमेरिकाले इरानका विभिन्न सैन्य, रणनीतिक र ऊर्जा पूर्वाधार केन्द्रहरूलाई लक्षित गरी निरन्तर हवाई आक्रमण गरिरहेको छ।  अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले पछिल्ला तीन दिनको अवधिमा इरानका ३०० भन्दा बढी सैन्य अड्डाहरूमाथि प्रहार गरेको जनाएको छ।

इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार विशेषगरी किश टापु, जाम टापु, केश्म टापु, बुशेहर, बन्दर अब्बास, कोनारक र चाबहारमा ठूला विस्फोट भएका छन्। यसबाहेक ओमिदिएह र महशहरजस्ता महत्वपूर्ण तेल तथा पानी परियोजनाहरूमा भएको आक्रमणले क्षेत्रीय सुरक्षा स्थितिलाई थप अस्थिर बनाएको छ।

अमेरिकी आक्रमणको कडा प्रतिवाद गर्दै इरानले पनि आक्रामक सैन्य कारबाही अघि बढाएको छ। इरानी सेनाले कुवेतमा रहेको अमेरिकी सैन्य स्थललाई निशाना बनाएको बताएको छ, जसमा त्यहाँका सञ्चार केन्द्र, इन्धन डिपो र प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र प्रणालीमा क्षति पुगेको छ। साथै, इरानले होर्मुज जलमार्गमा अमेरिकी ‘एमक्यू-१’ ड्रोन खसालेको र ‘अमेरिकी शत्रुको जहाज’ माथि प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। बहराइनमा पनि आक्रमणको सूचना पाएसँगै स्थानीय प्रशासनले आपतकालीन साइरन बजाएर सर्वसाधारणलाई सुरक्षित आश्रयस्थलमा जान आग्रह गरेको छ। यसले द्वन्द्व अब इरानको सिमाना नाघेर छिमेकी राष्ट्रहरूसम्म फैलिन थालेको स्पष्ट पार्छ।

यसैबिच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भू-राजनीतिक समीकरणलाई नै बदल्ने अर्को महत्वपूर्ण घोषणा गरेका छन्। ट्रम्पले आगामी केही घण्टाभित्रै इरानी बन्दरगाहहरूमाथि कडा नाकाबन्दी पुनः लागू हुने बताएका छन्। उनले होर्मुज जलमार्गको ‘संरक्षक’ को भूमिका निर्वाह गर्ने दाबी गर्दै उक्त मार्ग भएर आवतजावत गर्ने ट्यांकरहरूले २० प्रतिशत शुल्क (टोल) अनिवार्य रूपमा तिर्नुपर्ने नीति सार्वजनिक गरेका छन्।

ट्रम्पका अनुसार यो कदम ती जहाजहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न अमेरिकाले गरिरहेको उच्च खर्चको क्षतिपूर्ति हो। यदि यो योजना कार्यान्वयनमा आएमा, पूर्ण रूपमा भरिएको एउटा तेल ट्यांकरले होर्मुज जलमार्ग पार गर्दा करिब तीन करोड डलरसम्म शुल्क तिर्नुपर्ने हुन सक्छ। यद्यपि, ट्रम्पका आफ्नै विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले यस्तो टोल नीति अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको विरुद्ध रहेको भन्दै यसअघि नै असन्तुष्टि जनाएका थिए।

यस तनावको मारमा निर्दोष नागरिक र व्यापारिक जहाजहरू पनि परेका छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को रक्षा मन्त्रालयका अनुसार इरानी क्रूज मिसाइलले ‘मोम्बासा’ र ‘अल बाहियाह’ नामक दुई तेल ट्यांकरलाई निशाना बनाएको छ। यस आक्रमणमा परी एक भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको छ भने आठ जना घाइते भएका छन्।

ओमान नजिकै भएको अर्को एक घटनामा ‘जीएफएस ग्यालेक्सी’ जहाजमा आक्रमण हुँदा ११ भारतीय चालक दलका सदस्यमध्ये एक जना अझै बेपत्ता छन्। यता, इजरायलले गाजा र लेबनानमा आफ्नो सैन्य कारबाही तीव्र पारेको छ भने यमनका हुथी विद्रोहीहरूले साउदी अरेबियामाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेर स्थितिलाई थप भयावह बनाएका छन्।

इरानले ट्रम्पको पछिल्लो घोषणाको कडा विरोध गरेको छ। इरानी सेनाको खातम अल-अन्बिया मुख्यालयका प्रवक्ताले होर्मुज जलमार्गमा कुनै पनि प्रकारको अमेरिकी हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेका छन्। यो नाकाबन्दी र शुल्क नीतिले विश्वव्यापी ऊर्जा लागतमा ठूलो वृद्धि ल्याउने र विश्व बजारमा इन्धनको मूल्यलाई अनियन्त्रित बनाउने अर्थविद्हरूको चिन्ता छ।

एकातिर इरानले थप बदला लिने चेतावनी दिइरहेको छ भने अर्कोतिर अमेरिका आफ्नो सैन्य उपस्थिति र आर्थिक दबाब बढाउन प्रतिबद्ध देखिएको छ। यसले गर्दा आगामी दिनहरूमा मध्यपूर्वको संकट थप गहिरिने र यसको असर विश्वव्यापी ऊर्जा सुरक्षामा पर्ने निश्चित जस्तै देखिएको छ।